Wie goed oplet, heeft het misschien al gezien: meerdere oevers langs sloten in Ridderkerk zijn schuiner en kleurrijker gemaakt. “Deze nieuwe oevers zijn goed voor de natuur en geven de omgeving meer kleur”, zegt Jasper Schipper, waterbeheerder bij Gemeente Ridderkerk.

Wie op een bankje bij de sloot zit, ziet misschien een libel boven het water zweven. Of een ijsvogel voorbijschieten. Dat gebeurt niet zomaar. Door de natuurvriendelijke oevers krijgen planten en dieren meer ruimte. Boven én onder water.
Een aantal oevers is al aangepakt. De komende jaren maken we meer oevers natuurvriendelijk. Deze plannen passen goed bij het nieuwe coalitieakkoord. Daarin is extra aandacht voor natuur en biodiversiteit.

Bij een gewone oever is de overgang van land naar water vaak abrupt. Bij een natuurvriendelijke oever loopt de kant geleidelijk af. Dat heeft veel voordelen. “Doordat de oevers schuin aflopen, is er meer ruimte voor water. Als er veel regen valt, kunnen we dit water beter bergen. Het zand van de oever werkt als filter voor het water. Daardoor verbetert de waterkwaliteit. Ook is de natuurvriendelijke oever goed voor de biodiversiteit, omdat er meer verschillende planten en dieren kunnen leven. Snoeken paaien en schuilen bijvoorbeeld graag in ondiep water tussen de waterplanten. Daar is de natuurvriendelijke oever geschikt voor.”

Bij het aanpakken van de oevers worden planten geplant die van nature in Nederland voorkomen en die bij de kleigrond passen. “Denk aan de gele lis, grote lisdodde, dotterbloem en kattenstaart, met haar paarse bloemen. Naast vissen komen er ook andere dieren op de oevers af. Denk aan kikkers, libellen en vogels. We zien dat verschillende dieren van vroeger weer terugkomen in de sloten, zoals het vetje. Dat is een klein visje. De ijsvogel eet graag kleine visjes. Daardoor zien we ook weer ijsvogels langs de sloten.”

Door de natuurvriendelijke oevers krijgen sommige dieren juist minder kansen. Bijvoorbeeld de Amerikaanse rivierkreeft, die niet van nature in Nederland voorkomt. “Deze dieren leven graag in steile oevers en graven onder de beschoeiing door. Door de aangepaste oevers kan dit niet meer. Zo helpen we voorkomen dat er teveel rivierkreeften komen.''

Veiliger

Nog een voordeel van de schuine oevers is dat ze veiliger zijn voor mensen. Doordat de oever schuin afloopt, is het makkelijker om uit het water te klimmen als iemand er per ongeluk in valt. “In de Kapteynstraat ligt een speeltuin dichtbij de sloot. We hebben daar expres de gele lis geplant. Wie in het water valt, kan zich aan deze sterke plant vasthouden en via de schuine oever uit het water klimmen. Natuurlijk moeten mensen vooral zelf goed blijven opletten.”

De gemeente is in 2024 begonnen met het aanleggen van natuurvriendelijke oevers. Het project duurt nog een aantal jaar. Soms gebeurt dit tegelijk met andere werkzaamheden. “Als de beschoeiing vervangen moet worden, maken we oevers soms meteen natuurvriendelijk. En bij nieuwbouwprojecten, bijvoorbeeld in de wijk Het Zand, leggen we meteen natuurvriendelijke oevers en beplanting aan.”

Het resultaat mag er zijn. De oevers aan de Rembrandtweg en de Rijnsingel zijn mooie voorbeelden. “Het geeft veel voldoening dat het werk bijdraagt aan de natuur én de leefomgeving van inwoners.”